Archivo de la etiqueta: maltrato

O amor é unha droga

Unha parella discute unha noite nun bar de copas. Ela volve á casa e ponse a durmir. El regresa ao mencer, dalle puñadas no corpo e na cara, despois arremete a coiteladas co colchón e coas paredes mentres a ameaza de morte. Ela denúnciao, el é condenado. Agora queren vivir xuntos de novo. Ela di que se soubese que a denuncia implicaba o afastamento obrigatorio non o denunciaría; considérase unha vítima da xustiza porque non lle deixan convivir co maltratador. Xuíces e maxistrados discuten a constitucionalidade e a utilidade da lei que obriga ao afastamento do maltratador da súa vítima. A min paréceme que van ter que modificala. Se unha muller se empeña en vivir co seu verdugo non hai lei que llo poida impedir. E cando o tipo lle volva a zurrar a badana haberá que facer un esforzo para non dicirlle á vítima: «Buscáchelo pola man, agora aguanta e cala». Haberá que recordar que tamén recaen alcohólicos, ludópatas e drogadictos e intentamos axudarlles cantas veces o necesitan.

O amor é unha droga moi aditiva, que se apodera da mente e do corpo das persoas e domina por completo as súas vidas. A muller maltratada, cando está namorada, sofre máis polo afastamento que polo maltrato, cae nunha situación psíquica e física semellante á do drogadicto a quen lle retiran a droga. Sexamos, pois, comprensivos coas maltratadas namoradas. O amor afecta ao sentido da realidade, quen o sofre cae en contradicións absurdas. Xa Lope de Vega o dixo: «Creer que un cielo en un infierno cabe / dar la vida y el alma a un desengaño / esto es amor, quien lo probó, lo sabe».

O perdón para o violador

Ocaso de Roman Polanski vén poñer de manifesto a necesidade de que a lei permita xulgar e condenar un delito, independentemente do posible perdón das vítimas. Parece cousa evidente, pero algúns consideran que nos delitos de violencia doméstica e de violación, se a vítima decide perdoar, debería levantarse a pena, actitude errónea que, sen o freo da lei, podería dar lugar ás maiores aberracións.

Nos delitos de maltrato, as mulleres, por amor, retiran con frecuencia as denuncias e conviven de novo co maltratador ata que «o amor da súa vida» se converte no amor da súa morte. Polo que se refire ás violacións, cando o violador é persoa famosa, rica e con poder, a vítima atópase nunha situación especial de indefensión. Á sospeita de que provocou ela a situación únese o convencemento de que non vai atopar solidariedade, dado que moitas mulleres desexarían aquilo mesmo que a ela se lle impuxo pola forza.

No caso de Roman Polanski non hai dúbidas de que se tratou dun abuso de poder. El era un home maduro, de 43 anos, e ela unha nena de 13, que traballaba para el como modelo. Drogouna e violouna, pagou para que retirase a denuncia e finalmente fuxiu para escapar á Xustiza. Por onde queira que se mire é un delito repugnante. A indignación dos intelectuais e artistas que piden a súa liberación está fóra de lugar. O talento do cineasta e as discutibles circunstancias da súa detención non invalidan o feito de que un delincuente debe pagar polo delito cometido. Sexa quen sexa.

Pódese pedir clemencia, que é unha virtude, pero a indignación está de máis.

Marxinadas, asasinadas

Na columna dun colega leo: «No palmarés do premio Cervantes (1976-2008 ) figuran só dúas mulleres; no Nacional das Letras (1984-2008), tres; no Nacional de Ensaio (1976-2008), unha; no Nacional de Narrativa (1977-2008) dúas, e no Nacional de Poesía (1077-2008) dúas». Parece evidente que esta proporción de premiadas non se corresponde nin co número nin co mérito das mulleres que publican libros en España dende a segunda metade do século XX, senón que obedece a un desprezo do valor intelectual das mulleres moi arraigado na nosa sociedade.

Na primeira novela de serie Millennium de Stieg Larsson, o autor dá os seguintes datos estatísticos: o 18% das mulleres de Suecia foron ameazadas nalgunha ocasión por un home. O 46% sufriron violencia por parte dalgún home. O 13% foron vítimas dunha violencia sexual extrema fora do ámbito das súas relacións sexuais. O 92% das mulleres que sufriron abusos sexuais na última agresión non o denunciaron á policía.

En España non temos unha estatística que permita a comparación, pero á vista das mulleres asasinadas a mans das súas parellas podemos deducir que o grao de violencia que se exerce sobre elas non é menor que no país nórdico.

Coido que desprezo e violencia están intimamente relacionados. A protección ás mulleres ameazadas e o castigo severo ao maltratador ou asasino son parches para un fondo problema que só pode resolver unha continuada campaña en pro da igualdade, unha educación dende os primeiros anos de vida na que se eliminen todos os elementos que aínda hoxe discriminan ás mulleres.

Nai de fillos

Unha muller nova retira a denuncia por agresións continuadas contra o seu marido. A xuíza sente unha vez máis a frustración de deixar sen castigo un delito que volverá con seguridade a repetirse. Polos xulgados móvese unha xornalista facendo preguntas. A vítima dos malos tratos non quere falar, pero o fai súa nai, unha muller aínda nova, hispanoamericana. Di que tamén ten fillos varóns e que non quere velos na situación dos condenados por maltrato. E conclúe: «Convencín á miña filla para que retirase a denuncia». Falaba con seguridade, sen sentir vergonza da súa actitude, convencida de estar a facer o que debía.

Falo do asunto coa miña amiga xuíza. Dime que non é un caso illado nin raro. Coido que detrás desa actitude hai unha longa tradición de resignación das mulleres ante o sufrimento. Cando algunha pretendía separarse dun mal marido, a Igrexa, a través da voz dos confesores, procuraba e conseguía case sempre convencer á muller de que non rompese o matrimonio. Esa era tamén a actitude de moitas familias: unha filla separada era unha desgraza máis grande que unha filla infeliz e ata maltratada.

A sociedade apoiaba estas actitudes gabando á muller que levaba en silencio a súa desgraza e ollando con desconfianza non xa á que denunciaba, que iso era cousa impensable, senón á que quería poñer remedio á súa tortura mediante a separación que as leis civís e eclesiásticas permitían en teoría, pero que raramente se levaba a cabo. Eu cría que isto era xa historia pasada, pero parece que non; que é aínda -¿ata cando?-un triste e interminable presente.

O prezo da liberdade

Nos balances de fin de ano, bos e malos resultados altérnanse e case que se compensan: o peor ano da Bolsa, o mellor nos deportes; menos coches vendidos, menos mortos en accidentes de tráfico… Pero hai unha cifra que ano tras ano se mantén ou se incrementa: as mortes de mulleres por violencia doméstica.

Esa violencia sempre a houbo. Era menos visible porque as vítimas, ao non existir posibilidade de escape, sufrían en silencio. Dende o momento en que as mulleres foron adquirindo autonomía e se foron emancipando, comezou a reacción masculina de non deixarse arrebatar as posesións propias ou de dispoñer delas á súa conveniencia. O home que mata á súa parella móvese polas mesmas crenzas que o levan a agredir ao veciño que lle rouba a froita ou a matar ao can que xa non serve para a caza. Esta idea plásmase no dito «mateina porque era miña», ao fondo do cal está o absoluto convencemento de que a muller é unha posesión do varón. Desarraigar esa idea é cuestión de tempo, de xeracións educadas na igualdade, cousa que de momento é utópica. Moito despois de que en Estados Unidos se abolise a escravitude, os negros seguían discriminados e eran vítimas de todo tipo de ataques. O mesmo sucede coas mulleres.

As mortes por violencia doméstica son o prezo da liberdade feminina, un prezo demasiado caro que por desgraza seguiremos a pagar. Todo que se faga por castigar aos maltratadores contribuirá a reducilo. Oxalá cheguemos a ver unha era Obama para as mulleres. Son os meus votos para o novo ano cos meus mellores desexos para os lectores de La Voz de Galicia.