O amor é unha droga

Unha parella discute unha noite nun bar de copas. Ela volve á casa e ponse a durmir. El regresa ao mencer, dalle puñadas no corpo e na cara, despois arremete a coiteladas co colchón e coas paredes mentres a ameaza de morte. Ela denúnciao, el é condenado. Agora queren vivir xuntos de novo. Ela di que se soubese que a denuncia implicaba o afastamento obrigatorio non o denunciaría; considérase unha vítima da xustiza porque non lle deixan convivir co maltratador. Xuíces e maxistrados discuten a constitucionalidade e a utilidade da lei que obriga ao afastamento do maltratador da súa vítima. A min paréceme que van ter que modificala. Se unha muller se empeña en vivir co seu verdugo non hai lei que llo poida impedir. E cando o tipo lle volva a zurrar a badana haberá que facer un esforzo para non dicirlle á vítima: «Buscáchelo pola man, agora aguanta e cala». Haberá que recordar que tamén recaen alcohólicos, ludópatas e drogadictos e intentamos axudarlles cantas veces o necesitan.

O amor é unha droga moi aditiva, que se apodera da mente e do corpo das persoas e domina por completo as súas vidas. A muller maltratada, cando está namorada, sofre máis polo afastamento que polo maltrato, cae nunha situación psíquica e física semellante á do drogadicto a quen lle retiran a droga. Sexamos, pois, comprensivos coas maltratadas namoradas. O amor afecta ao sentido da realidade, quen o sofre cae en contradicións absurdas. Xa Lope de Vega o dixo: «Creer que un cielo en un infierno cabe / dar la vida y el alma a un desengaño / esto es amor, quien lo probó, lo sabe».

Marxinadas, asasinadas

Na columna dun colega leo: «No palmarés do premio Cervantes (1976-2008 ) figuran só dúas mulleres; no Nacional das Letras (1984-2008), tres; no Nacional de Ensaio (1976-2008), unha; no Nacional de Narrativa (1977-2008) dúas, e no Nacional de Poesía (1077-2008) dúas». Parece evidente que esta proporción de premiadas non se corresponde nin co número nin co mérito das mulleres que publican libros en España dende a segunda metade do século XX, senón que obedece a un desprezo do valor intelectual das mulleres moi arraigado na nosa sociedade.

Na primeira novela de serie Millennium de Stieg Larsson, o autor dá os seguintes datos estatísticos: o 18% das mulleres de Suecia foron ameazadas nalgunha ocasión por un home. O 46% sufriron violencia por parte dalgún home. O 13% foron vítimas dunha violencia sexual extrema fora do ámbito das súas relacións sexuais. O 92% das mulleres que sufriron abusos sexuais na última agresión non o denunciaron á policía.

En España non temos unha estatística que permita a comparación, pero á vista das mulleres asasinadas a mans das súas parellas podemos deducir que o grao de violencia que se exerce sobre elas non é menor que no país nórdico.

Coido que desprezo e violencia están intimamente relacionados. A protección ás mulleres ameazadas e o castigo severo ao maltratador ou asasino son parches para un fondo problema que só pode resolver unha continuada campaña en pro da igualdade, unha educación dende os primeiros anos de vida na que se eliminen todos os elementos que aínda hoxe discriminan ás mulleres.

Porteadoras de vida

Na última reunión do G-8, que tivo lugar na cidade italiana de L’Aquila, dedicouse especial atención ao problema da fame no mundo e decidiron ampliar de quince a vinte mil millóns de dólares a axuda para a seguridade alimentaria dos países pobres. Trátase de incrementar a inversión en agricultura e falaron de que unha parte deses cartos estaría dedicada a facilitar o acceso a auga potable e de rego.

Non se referiron de forma explícita ás mulleres, pero hai que supoñer que esa axuda beneficiará tamén a un colectivo que sofre de forma especial a escaseza de ese elemento que os países ricos dilapidan.

En moitas comunidades son as nenas e as mulleres novas as que se encargan da provisión de auga. Impresionan e avergoñan as reportaxes nas que se ve a nenas e mulleres que agardan pacientemente a súa quenda, cargan con enormes cántaras e fan un longo camiño a pe ata a súa aldea. Alí descargan, volven á fonte e recomezan unha vez e outra o mesmo labor ao longo de todo o día.

É un paradoxo cruel que ese traballo, fundamental na comunidade á que pertencen, sexa para elas unha condena a perpetuidade á condición infrahumana de animais de carga: seres sen instrución e sen ningunha posibilidade de saír de tal situación.

Sería desexable que a axuda do G-8 fixera unha mención a estas mulleres, á necesidade de dignificar a súa condición, e lles ofrecese as oportunidades que, como seres racionais, merecen estas porteadoras de auga, estas sacrificadas e indefensas porteadoras de vida.

A ver que di o home

Pasou en Baena, pero puido pasar en calquera sitio: unha adolescente de trece anos foi violada por seis rapaces, algúns menores de idade. A nena coñecía a un deles, que a invitou a acompañalo, levouna con outros cinco amigos a un patio común dun bloque de edificios e alí ameazárona, se non accedía aos seus desexos, con difundir un vídeo no que mantiña relacións íntimas cun dos rapaces. Hai un detalle que fai este suceso, se cabe, máis triste: como estaban a plena luz, ás cinco da tarde e nun patio comunal, a agresión foi vista por unha veciña, que agardou cinco horas a que o seu home volvese á casa para contarlle o ocorrido. E só despois de falar con el chamou á policía para informar do ocorrido. Pregúntome cal é o mecanismo psicolóxico polo que unha muller agarda cinco horas e necesita consultar, ou quizá pedir permiso, ao seu marido para proporcionar axuda á rapaza informando á policía do que está vendo. ¿Que temía? ¿Verse envolta nalgún proceso xudicial? ¿Non estaba segura de se se trataba dunha agresión? ¿A súa indecisión era temor á policía ou á reacción do seu marido ante unha decisión que non lle fora consultada? Polo visto, no noso país aínda hai mulleres que necesitan pedir permiso cando no deberían facelo.

Primeiras damas

Apresenza de Carla Bruni na visita a Madrid do presidente Sarkozy levantou múltiples e variados comentarios. Algúns lembráronse da broma de Kennedy cando visitou París: «Eu son o tipo que acompaña a Jackie Kennedy». Uns destacaron que o charme de Carla Bruni fixo pasar a segundo plano a opinión de Sarkozy de que «quizá Zapatero non sexa moi intelixente». Outros criticaron que se dese máis información sobre os discretos tacóns da dama francesa e os «taconazos» de dona Letizia que sobre os asuntos serios que había que tratar. Non faltou quen veu en Carla Bruni «o maior logro político de Sarkozy», e polo contrario, tampouco faltou a crítica de carácter feminista que lamenta o «papel de floreiro» da primeira dama francesa.

A min, que defendo a igualdade social de homes e mulleres, non me parece mal que se preste atención ás primeiras damas, xa sexan ás que tiveron un papel importante na política como foi Hillary (que dabondo llo criticaron ) ou ás que se limitan a ser mulleres dos seus maridos e desempeñan con dignidade ese papel que as circunstancias lles asignaron. O único que se lles debe esixir ás primeiras damas é prudencia e honradez: que non metan a pata nin a man, que non deixen en mal lugar ao Estado que representan. Despois, que cada unha se desenvolva segundo o seu talento ou gusto. A razón oculta tras tantos comentarios sobre Carla Bruni coido que é a de sempre: que segue sen haber igualdade, que cando unha muller ocupa un posto de relevancia social, faga o que faga e sexa como sexa, convértese en obxecto de controversia e de curiosidade.