Un gran país

O 4 de novembro do 2008 Estados Unidos volveu a ser para o mundo aquela América que representaba a esperanza no porvir para miles de inmigrantes: o país no que todo era posible. Un gran país. A min chamábame a atención a frase que cando nacía un neno se dicía popularmente naquelas terras e que contiña en si a esencia do soño americano, a fonda crenza de que calquera podía chegar ao posto social máis alto: «Temos un presidente». A partir de agora poderán dicilo con máis razón que nunca, e non me estrañaría que tamén en breve poidan dicir cando nace unha nena: «Temos unha presidenta», porque hoxe todos sentimos que as palabras do primeiro presidente negro na historia de Estados Unidos non son un recurso retórico nin unha utopía, senón unha verdade que a súa propia persoa ratifica: América é un pobo no que os soños poden facerse realidade.

Pertenzo a unha xeración que escribía nas paredes da universidade «yankees go home», que criticou o imperialismo e chorou por Martín Lutero King. Pero sempre admirei e tamén envexei o amor á patria dos americanos, a súa satisfacción por selo, o seu radical optimismo, a súa confianza na democracia.
Agora América vén de dar ao mundo unha lección daquela democracia que soñaron os gregos, e os dous candidatos unha lección de elegancia e patriotismo da que deberíamos tomar exemplo. A superación en América dun arraigado prexuízo racial é un avance cara a igualdade no que todos quedamos implicados. Hoxe o mundo é máis xusto e máis libre. Alegrémonos.

¡Que sos están!

Que sos, que abandonados, que indefensos deben de sentirse os disidentes chineses. Se as protestas que orixinou o paso da facha olímpica ao longo do seu percorrido lles fixo concibir algunha esperanza de recibir axuda do exterior, xa deberon de perdela. Algúns pensaban que os Xogos ían suavizar a represión e abrir China á democracia. Outros, polo contrario, xa dicían que as cousas seguirán igual ou peor, e que só servirán para darlle ao réxime a oportunidade de mostrar o seu poderío dunha forma pacífica. O que se pode asegurar é que, dende que se lle concedeu a China a organización das Olimpíadas, o réxime non deu un só paso cara a democratización. O que fixo foi aplicarse para ofrecer ao resto do mundo a visión dun país poderoso, rico, autosuficiente e seguro; e reprimir ferozmente calquera disidencia interna. A China non se lle puxo ningunha condición para ser sede olímpica. Todos queren ser amigos da que vai ser a gran potencia do século XXI. ¿Para que cambiar se todos a aceptan como é? As imaxes da inauguración e da clausura causaron sensación, foron un alarde de perfección técnica e de refinamento, pero había algo terrorífico na súa perfección. Aqueles miles de figurantes movéndose ao mesmo tempo recordaban, por un lado, aos escravos que construíron as pirámides e, por outro, aos robots futuristas: un universo rexido por unha disciplina férrea, onde o individuo e os seus dereitos non contan para nada. Son moitos e están afeitos dende séculos a obedecer. ¡Que sos, que abandonados deberon de sentirse na cadea os poucos que aínda soñan en China coa liberdade!