Poucos artigos meus foron tan lidos -e votados- en La Voz de Galicia dixital como o titulado Falemos galego . Os votos positivos fanme pensar que a maioría está de acordo co que eu dicía, pero quero reproducir dous comentarios que me chegaron por correo electrónico e que me parecen preocupantes.

Un é dunha madrileña que durante moitos anos pasou o verán en Miño mantendo unha relación estreita con xente da vila. Cóntame que a súa impresión era que todo o mundo falaba galego. Polo contrario, agora foi pasar uns días en Vigo e Nigrán por asuntos profesionais e atopouse coa sorpresa de que ningún dos colegas alí residentes falaba galego cos seus compañeiros de traballo, mesmo aqueles que lle confesaron que na intimidade si o falaban. Pregúntame se depende das zonas ou se a lingua está en desuso.

O segundo testemuño é dunha amiga residente en Galicia. Dime que ese retroceso que eu observei na fala é culpa do BNG, que quixo impoñer o galego obrigatoriamente e provocou unha reacción en contra.

É certo que as imposicións acostuman provocar efectos contrarios aos desexados, pero o esperable neste caso sería que a xente tomase represalia contra o partido co que está en desacordo, e non contra unha lingua que ten cultivo literario dende o século XIII e na que Afonso X o Sabio, rei de Castela, escribía as súas Cantigas de Santa María: unha lingua que é patrimonio de todos os galegos, sexa cal sexa a súa ideoloxía política; unha lingua que todos debemos coidar como un tesouro. Aos que non lles guste o BNG, que non o voten, pero que falen galego, ¡contra!

Unha parella discute unha noite nun bar de copas. Ela volve á casa e ponse a durmir. El regresa ao mencer, dalle puñadas no corpo e na cara, despois arremete a coiteladas co colchón e coas paredes mentres a ameaza de morte. Ela denúnciao, el é condenado. Agora queren vivir xuntos de novo. Ela di que se soubese que a denuncia implicaba o afastamento obrigatorio non o denunciaría; considérase unha vítima da xustiza porque non lle deixan convivir co maltratador. Xuíces e maxistrados discuten a constitucionalidade e a utilidade da lei que obriga ao afastamento do maltratador da súa vítima. A min paréceme que van ter que modificala. Se unha muller se empeña en vivir co seu verdugo non hai lei que llo poida impedir. E cando o tipo lle volva a zurrar a badana haberá que facer un esforzo para non dicirlle á vítima: «Buscáchelo pola man, agora aguanta e cala». Haberá que recordar que tamén recaen alcohólicos, ludópatas e drogadictos e intentamos axudarlles cantas veces o necesitan.

O amor é unha droga moi aditiva, que se apodera da mente e do corpo das persoas e domina por completo as súas vidas. A muller maltratada, cando está namorada, sofre máis polo afastamento que polo maltrato, cae nunha situación psíquica e física semellante á do drogadicto a quen lle retiran a droga. Sexamos, pois, comprensivos coas maltratadas namoradas. O amor afecta ao sentido da realidade, quen o sofre cae en contradicións absurdas. Xa Lope de Vega o dixo: «Creer que un cielo en un infierno cabe / dar la vida y el alma a un desengaño / esto es amor, quien lo probó, lo sabe».

Os barcos están pescando nunha zona protexida pola UE. Como son moitos en pouco sitio, pescan menos do que lles gustaría, así que un deles decide pola súa conta saír da zona protexida para conseguir un beneficio maior. E cando están tan contentos da súa astucia, ven que se achegan dúas motoras con homes armados: «¡Piratas!», berra un mariñeiro. Non poden fuxir porque teñen as redes tendidas, así que réndense e póñense en mans dos bandidos. O Goberno da nación á que pertencen os mariñeiros manda un barco para observar de lonxe aos secuestradores e, mentres asegura que non poñerá en perigo a vida dos secuestrados cun asalto ao barco, intenta regatear os cartos que lle piden para deixar libres aos secuestrados.

Como película sería un fracaso; como realidade é unha tomadura de pelo. Se por cada barco secuestrado se paga unha millonada, os secuestros seguirán adiante. Así que haberá que tomar medidas. Se o Exército non pode defender barcos privados, cousa comprensible (porque nese caso moitos cidadáns pediriamos un soldado que nos protexera en situacións de risco), ao armador non lle queda máis solución que contratar xente armada para defender o barco. A fin de contas, pagarémolo os consumidores. Tamén pode mercar metralletas para os mariñeiros, e que ao berro de «¡Fogo a discreción!» se líen a tiros cos asaltantes, e a ver quen gaña, se os dez piratas ou, por exemplo, os trinta e seis tripulantes que leva o Alakrana .

En fin, agora só queda agardar a que acaben as «negociacións» e que non haxa mortos. Despois, penso eu, haberá que pedir responsabilidades.

Ocaso de Roman Polanski vén poñer de manifesto a necesidade de que a lei permita xulgar e condenar un delito, independentemente do posible perdón das vítimas. Parece cousa evidente, pero algúns consideran que nos delitos de violencia doméstica e de violación, se a vítima decide perdoar, debería levantarse a pena, actitude errónea que, sen o freo da lei, podería dar lugar ás maiores aberracións.

Nos delitos de maltrato, as mulleres, por amor, retiran con frecuencia as denuncias e conviven de novo co maltratador ata que «o amor da súa vida» se converte no amor da súa morte. Polo que se refire ás violacións, cando o violador é persoa famosa, rica e con poder, a vítima atópase nunha situación especial de indefensión. Á sospeita de que provocou ela a situación únese o convencemento de que non vai atopar solidariedade, dado que moitas mulleres desexarían aquilo mesmo que a ela se lle impuxo pola forza.

No caso de Roman Polanski non hai dúbidas de que se tratou dun abuso de poder. El era un home maduro, de 43 anos, e ela unha nena de 13, que traballaba para el como modelo. Drogouna e violouna, pagou para que retirase a denuncia e finalmente fuxiu para escapar á Xustiza. Por onde queira que se mire é un delito repugnante. A indignación dos intelectuais e artistas que piden a súa liberación está fóra de lugar. O talento do cineasta e as discutibles circunstancias da súa detención non invalidan o feito de que un delincuente debe pagar polo delito cometido. Sexa quen sexa.

Pódese pedir clemencia, que é unha virtude, pero a indignación está de máis.

A foto da familia Zapatero en Nova York levantou unha verdadeira treboada de comentarios. Tras moitas discusións, parece que xa van quedando claros algúns puntos.

Primeiro: Non se trata dunha foto privada nin roubada senón dun posado oficial nun acto oficial: a recepción do matrimonio Obama ao presidente Zapatero e familia. Foto que foi difundida pola Casa Branca. Se o presidente Zapatero non quere que fotografen ás súas fillas, que non as leve a viaxes e actos oficiais.

Segundo: A vestimenta das fillas, con botazas e estética gótica, non era axeitada para o acto ao que estaban invitadas, que non se trataba dun concerto de Marilyn Manson senón dunha cea co presidente dos Estados Unidos. A todas luces parece unha concesión dos pais ao gusto das rapazas, xesto que resultará moi simpático para os que están en contra de toda forma de autoridade, pero no que de novo se confunde o público co privado. As nenas non estaban alí como fillas de don José Luis Rodríguez senón como fillas do presidente do Goberno de España e polo tanto deberían acudir cun vestido máis convencional.

Terceiro: A manipulación das fotos en Internet, engadindo vasoiras e capirotes ás súas imaxes é cruel e innecesaria. As rapazas non teñen a culpa de que seu pai carecese do tino e da prudencia necesaria para non mesturar o público co privado.

Cuarto: Criticar determinado comportamento do presidente non é sinal de tendencias fascistas nin de preferencias políticas pola dereita, senón un san exercicio das facultades intelectuais que non están atrofiadas polo fanatismo nin por intereses espurios.

De todas as medidas que se tomaron ao longo das últimas décadas para quitarlles autoridade aos docentes, ningunha tan estúpida como a supresión das tarimas. Calquera que teña que falar a un grupo de xente sabe que é imposible controlar a un auditorio que non se ve. Un profesor, máis aínda que un conferenciante, necesita ver a reacción que as súas palabras provocan nos que o escoitan para que a comunicación sexa exitosa.

O auditorio dun conferenciante é normalmente un público devoto, que está alí por gusto e propia vontade, desexoso de oír a alguén que estima. Neste caso a tarima é necesaria porque o público quere ver a quen lle está falando; de feito acude con tempo para ocupar as primeiras filas. Polo contrario, o profesor, sobre todo o español, afronta un auditorio indiferente e moitas veces hostil. A maioría do alumnado fuxe coma do lume da súa proximidade e corre a ocupar as filas do fondo da clase para esquivar o contacto visual co docente.

A supresión das tarimas o único que conseguiu foi obrigar aos bos profesores a dar as clases de pé para poder manter o control e impedir que ese grupiño do fondo incordie impunemente. Un esforzo que non tivo ningunha recompensa, nin económica nin moral. Aparte da súa función práctica, a tarima marca unha distancia que convén subliñar. O profesor non é un coleguiña, nin un amigo: é un mestre, e como tal debe ter unha autoridade e recibir un trato respectuoso por parte dos alumnos.

Agora inténtase devolver á docencia a autoridade que estupidamente lle arrebataron, e coa autoridade, a tarima. Sexan ambas benvidas.

Aos veciños do Raval en Barcelona moléstaos a presenza das prostitutas. Tamén lles molestan aos do centro de Madrid, e podemos xeneralizar e dicir que ninguén quere ver prostitutas no seu barrio. Non están en contra da prostitución, iso non; cada un que faga o que queira, somos un país democrático, hai liberdade; se queren ser prostitutas, alá elas, pero que non se me planten na miña rúa a facer esas porcalladas, que as leven ás aforas, ou que estean pechadas en prostíbulos; o que sexa, pero na rúa, na miña rúa, non.

A moita xente, a eses mesmos que protestan pola presenza das prostitutas no seu barrio, non lles parece mal que haxa mulleres que teñan que vender o seu corpo para sobrevivir (só un 5%, segundo as enquisas, a practica voluntariamente) e homes que se aproveitan desa necesidade para satisfacer a baixo custo os seus desexos, ás veces os máis repugnantes. Iso tenos sen coidado; o que non aturan é que o ambiente sórdido, no que elas inevitablemente viven, os roce; non queren ser veciños de prostitutas.

Esa sordidez é a realidade da prostitución. A solución non é pechalas nas aforas nin soñar con «prostíbulos autoxestionados». Unha prostituta será sempre unha muller marxinada e indefensa; unha vítima. A solución está en perseguir ás mafias que trafican con mulleres, en castigar ao prostituidor, en perseguir ao cliente e en buscar para esas mulleres un traballo digno. Pero nestes momentos de crise, iso é tamén unha utopía. O que van facer con esas mulleres é cambialas de sitio para evitar que a realidade lles entre polos ollos aos que non queren vela.

Na columna dun colega leo: «No palmarés do premio Cervantes (1976-2008 ) figuran só dúas mulleres; no Nacional das Letras (1984-2008), tres; no Nacional de Ensaio (1976-2008), unha; no Nacional de Narrativa (1977-2008) dúas, e no Nacional de Poesía (1077-2008) dúas». Parece evidente que esta proporción de premiadas non se corresponde nin co número nin co mérito das mulleres que publican libros en España dende a segunda metade do século XX, senón que obedece a un desprezo do valor intelectual das mulleres moi arraigado na nosa sociedade.

Na primeira novela de serie Millennium de Stieg Larsson, o autor dá os seguintes datos estatísticos: o 18% das mulleres de Suecia foron ameazadas nalgunha ocasión por un home. O 46% sufriron violencia por parte dalgún home. O 13% foron vítimas dunha violencia sexual extrema fora do ámbito das súas relacións sexuais. O 92% das mulleres que sufriron abusos sexuais na última agresión non o denunciaron á policía.

En España non temos unha estatística que permita a comparación, pero á vista das mulleres asasinadas a mans das súas parellas podemos deducir que o grao de violencia que se exerce sobre elas non é menor que no país nórdico.

Coido que desprezo e violencia están intimamente relacionados. A protección ás mulleres ameazadas e o castigo severo ao maltratador ou asasino son parches para un fondo problema que só pode resolver unha continuada campaña en pro da igualdade, unha educación dende os primeiros anos de vida na que se eliminen todos os elementos que aínda hoxe discriminan ás mulleres.

Por se non abondaba coa preocupación que producen as noticias sobre as mortes pola nova gripe, agora comezan a aparecer en Internet informacións alarmantes sobre os efectos adversos da vacina. Un deles é a chamada síndrome de Guillain Barré, que se deu en 1976 na epidemia de gripe porcina daquel ano. Trátase dunha doenza neurolóxica na que o sistema inmunolóxico ataca ao sistema nervioso do propio individuo, que queda incapacitado para percibir sensacións e para transmitir aos músculos as ordes do encéfalo. Naquela ocasión esa síndrome vinculouse á vacina da gripe e aínda que a proporción das persoas que a sufriron foi moi baixa (unha ou dúas de cada 100.000), agora sae de novo a relucir.

Máis preocupante me parece a min o feito de que a campaña de vacinación vaise iniciar en novembro cando a pandemia estará xa moi estendida e unha parte da poboación estará xa infectada polo virus.

Eu vacínome en setembro todos os anos contra a gripe estacional porque son moi propensa a sufrila e de feito padézoa todos os anos, minorada pola vacina? excepto un ano en que aos tres días de recibila comecei a sufrir a peor gripe da miña vida. ¿Foi casualidade ou a vacina potenciou o virus que eu xa tiña no organismo? ¿Que consecuencias pode ter vacinar contra a gripe porcina a quen xa está contaxiado, aínda que non presente síntomas?

Esperemos que o Ministerio de Sanidade vaia aclarando dúbidas como esta e contrarrestando con información fidedigna as informacións alarmistas de Internet.